Skip to content

AVRUPA KARİKATÜRLERİNDE OSMANLI…

Kasım 17, 2014

19. yüzyıl ve 20. yüzyılın başlarında avrupa basınında yapılan ve genel olarak osmanlı’yı aşağılamak ve çaresizliğine, güçsüzlüğüne dikkat çekmek için yapılan karikatürlerdir.

19. yüzyıl başında osmanlı ordusu’nun durumu ile alay eden bir karikatür;

her şey aslında kırım savaşı ile başladı.
o zaman da bu toprakların en değerli ihraç ürünü ordusuydu ve osmanlı üç otuz para uğruna mehmetçiği cepheye sürmekten çekinmedi. tabi osmanlı’nın içinde bulunduğu duruma bakmadan yaptığı bu hareket avrupa basını’nın ilgisini çekmekte gecikmedi.

işte türk askerini aşağılayan bir ingiliz karikatürü;

kırım savaşı ile alakadar diğer karikatürler;

fransız basınında çıkan “katil türk” temalı çalışma;

daha sonra ikinci abdülhamid dönemi başladı. abdülhamid döneminde avrupa basınında çıkan bu karikatürler doruk noktasına ulaştı adeta;

avusturya basınında yer alan bu karikatür;

abdülhamid: “her şey benden kaçıyor. sadece fareler batan gemiyi henüz daha terk etmiyorlar.” (der floh, viyana, 1877)


abdülhamid döneminde avrupa basınında çıkan karikatürlerde ikinci abdülhamid döneminde başlayan türk-alman yakınlaşması çokça ele alınmıştır;


abdülhamid han’ın çin’e nasihat heyeti göndermesini ve çin’de okul açmasını da işlediler;

fransız basınında çıkan şu karikatürde abdülhamid han için “ermeni kasabı” ifadesi kullanılıyor;

ermeniler ile ilgili bir başka abdülhamid karikatürü;

yine fransız basını, konu tabi ki yine ermeniler;

yine fransa, yine ermeniler;

“hasta adam” osmanlı, bünyesindeki milletler tarafından parçalanıyor;

o ruslar ve almanlar’ın arasında kalmış çaresiz bir adamdı;

93 harbinde rusya osmanlı’ya arkadan saldırıyor, ingiltere ise buna göz yumuyor;

çok çaresizdi;

avrupa’nın gözünde abdülhamid han, “kızıl sultan” dı…

yani “le sultan rouge”…

bu “kızıl sultan” mevzusunda çok ileri gittiler;

hatta çok daha ileri gittiler;

türk-yunan harbi ve girit sorunu da karikatürlere konu oldu bu dönemde;

yunan’a karşı zafer kazanıyoruz kazanmasına ama durumumuz hiç de iç açıcı değil;

2. meşrutiyet’in ilanı bile avrupa’yı menun etmedi;

zira onlara göre ipler hep abdülhamid’in elindeydi;

ve kızıl sultan gitti;

balkan savaşı öncesi bulgar karikatüründe türk düşmanlığı teması;


ve balkanlarda osmanlı yenilgisi;

birinci dünya savaşı öncesi;


birinci dünya savaşı da avrupalı karikatüristler için muazzam bir temaydı.
bu fırsatı boş geçmediler tabi.

kim demiş, “osmanlı hasta adam” diye?

osmanlı’nın almanya, avusturya ve bulgaristan ile müttefik olmasının “hata” olduğuna değinen bir fransız afiş-karikatürü;

almanya, türklerin önüne kemik atıyor;

bir adet sözde ermeni soykırımı ile alakalı karikatür;

ama “bizim taraf” ta boş durmuyordu. almanların yaptığı karikatürler son derece gururumuzu okşayan ve bizlere gaz veren karikatürlerdi.

örneğin “aslan terbiyecisi türkler” karikatüründe, kut-ül amare’de ingilizlere karşı kazandığımız zafer karikatürize ediliyordu almanlar tarafından. burada “aslan” ingilizleri sembolize etmekte;

ve son olarak, çanakkale savaşlarında müttefikleri boğazdan süpüren türk askeri karikatürü;

 

Yorum Yapın

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: